طبقه بندی های آب و هوایی

     تاريخچه هواشناسي و اقليم شناسي:اقليم شناسي را مي‌توان در عين حال علمي قديمي و جديد دانست. قدمت اين علم تا به اندازه کنجکاوي بشر در مورد محيط زيستش مي‌رسد. از سوي ديگر ، تازگي اين علم با پيدايش هواپيما ، راديو و رادار همزمان مي‌گردد. بشر اوليه تا حد زيادي تحت تاثير پديده‌هاي هوا و اقليم قرارداشت. مذاهب خرافاتي که بر پايه شرک و بت پرستي قرار داشتند، به تفسير رازهاي جوي نظير بارش ، باد يا رعد و برق پرداختند.

از زمان باستان تاکنون ، به موازات توسعه علوم ، شناخت هر چه بيشتر هوا و اقليم هم به جلو مي‌رود. فيلسوفان يوناني علاقه زيادي به هواشناسي و اقليم نشان مي‌دادند. در واقع اين دو لغت هر دو ريشه يوناني دارند. تقسيم بندي جهان به پنج منطقه اقليمي ، يعني مناطق سرد و منجمد شمال و جنوب ، مناطق معتدل شمال و جنوب و منطقه گرم (مناطق اقليمي جهان) ، به پارومنيدس (‌Parmenides) يوناني نسبت داده مي‌شود که در پنج قرن پيش از ميلاد مسيح مي‌زيسته است. زماني که مشاهده و حدس و گمان و خرافات در توسعه و پيشرفت هواشناسي و اقليم شناسي نقش بازي مي‌نمودند، تا به آغاز قرن هفدهم طول کشيد. در اين هنگام اختراع ادوات هواشناسي و ثبت ديدباني‌ها به ياري اين علوم آمده و توضيحات دقيق‌تر اقليمي را در دسترس قرار داده و آناليز علمي پديده‌هاي هوا را ممکن ساختند.

لزوم استفاده از علم اقليم شناسي:

در طرحهاي آبي برخي از سازه ها بر اساس معيارهاي هوا شناسي و برخي ديگر بر مبناي معيارهاي اقليم شناسي طراحي ميشوند. مثلاً احداث يك سد مخزني براي ذخيره آب را در نظر بگيريد. حجم مخزن بايد طوري باشد كه رواناب سالانه را در خود جاي دهد. بنابراين طراحي آن بايد بر اساس مقدار آبي باشد كه معمولاً هر سال در رودخانه جاري ميشود. لذا اين حجم بر اساس يك معيار آب و هوايي يا اقليمي تعيين مي گردد. گرچه حجم آب سالانه ميتواند متغير باشد اما آنچه در طراحي حجم مخزن مهم است متوسط مقدار آبي است كه در درازمدت در عمر اقتصادي سد ميتوان در هر سال انتظار آن را داشت.

اما مثلاً طراحي سرريز اضطراري سد بايد بر اساس حداكثر دبي هاي لحظه اي كه در اثر ريزش بارانهاي شديد اتفاق مي افتد صورت گيرد. بنابراين؛ معيار طراحي براي سرريز ؛ بارشهايي است كه ممكن است به دليل وضعيت هوا در يك زمان خاص اتفاق افتد. چنين باراني را نميتوان يك عنصر اقليمي دانست بلكه يك پارامتر هواشناسي مي باشد. از اين جهت يك نفر متخضض هيدرولوژي هم بايد از وضعيت هواشناسي منطقه و هم تا اندازه اي از وضعيت اقليمي آن منطقه اطلاعات داشته باشد.  

ادامه نوشته

قواعد حقوق بين الملل و روش تعيين مرزهاي رودخانه اي

     قواعد حقوق بین الملل و روش تعیین مرزهای رودخانه ای :
تحدید حدود كشورها از جمله مباحث حقوق بین الملل عمومی و گهگاه منشاء اختلافات گوناگون میان دولتهاست ، تعیین مزربین دو كشور جزو اختیارات دولتهایی است كه همسایه یكدیگرند ، این امر علی الاصول مطابق قرارداد منعقد بین دو دولت و یا ارجاع قضیه به داوری و اجرای رای داوران ، حل و فصل میشود . 
رودخانه فاصل میان دو كشور از زمره مرزهای طبیعی است . بران تعیین مرز بر پهنه رود خانه ها ، روشهای گوناگونی را بر گزیده اند . نوشته حاضر ، ترجمه و تحریر مقاله ای است كه با بررسی طرز عمل دولتها تدوین و در مجله (( حقوق بین الملل عمومی )) منتشر شده است و در بر دارنده سنتر یا تالیف اطلاعات مربوط به نحوه تعیین مرزهای رودخانه ای میباشد . علاوه بر این میتوان در چگونگی تنظیم و بیان مطالب بدقت نظر كرد و با روش بررسی عهد نامه های بین المللی ، دسته بندی و نتیجه گیری از آنها و سرانجام استخراج قواعد در حقوق بین الملل قراردادی ، آشنا شد .
از حواشی مقاله ، تنها آن قسمت كه متضمن توضیحاتی بوده ، ترجمه شده است ضبط لاتین اسامی رودخانه ها در ذیل صفحات ، همگی در یك سطر آمده و در متن نیز در كنار همه آنها علامت × نهاده شده است
ادامه نوشته

بلایای طبیعی

    در مورخ ۲۲ دسامبر سال ۱۹۸۹ میلادی ، مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه ای ، دومین چهارشنبه ماه اکتبر میلادی را روز جهانی کاهش بلایای طبیعی نامگذاری کرد . در کشور ایران نیز هفته ای به همین عنوان وجود دارد که آغازاین هفته همان روز جهانی می باشد ( 15 الی 21 مهر ).

حوادث طبيعي حوادثي که ناشي از عوامل طبيعت هستند و شدت آنها به حدي است که وضعي فاجعه انگيز ايجاد مي‌کنند. اين وضعيت شيرازه زندگي روزمره ناگهان گسيخته مي‌شود و مردم دچار رنج و درماندگي مي‌شوند و در نتيجه به غذا- پوشاک- سرپناه- مراقبتهاي پزشکي و ساير ضروريات زندگي در مقابل عوامل و شرايط نامساعد محتاج مي‌گردند. تند باد- کولاک- برف- موج سرماي سخت- موج گرماي سخت- سيل- بهمن- ريزش کوه- زلزله- آتشفشان- خشکسالي و غيره از حوادث طبيعي محسوب مي‌شوند.

انواع بلایای طبیعی :

بلایای طبیعی دارای انواع گوناگونی است. زلزله، سیل، طوفان، گردباد، سونامی، تگرگ، بهمن، رعد و برق، تغییرات شدید درجه حرارت، خشکسالی و آتشفشان نمونه‌هایی از بلایای طبیعی هستند. برخی از بلایای طبیعی، بطور غیر مستقیم، ناشی از عملکردهای انسانی هستند. برای مثال بلایای ناشی از افزایش آلودگی هوا و یا گرم شدن زمین و همچنین سیل ناشی از تخریب جنگل‌ها به‌دست انسان از این جمله‌اند.





ادامه نوشته

شرح و تعریف بعضی اصطلاحات

جهان سوم :

جهان سوم اصطلاحی‌ست که در نیمهٔ دوم قرن بیستم در اشاره به کشورهای توسعه‌نیافته از نظر اقتصادی و کشورهایی که در جهان اول و جهان دوم قرار نمی‌گیرند، به کار می‌رفت.

اگرچه در مورد مناسبت این نام تردیدها و بحث هایی در میان است، اما برخی از کشورهای جهان سوم به ویژه اعضای جنبش عدم تعهد از کاربرد این نام استقبال کرده‌اند.

جهان سوم و پایگاه سوم تعابیری بودند که در سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۴۹ در فرانسه رایج شدند. پیتر ورسی در آوریل ۱۹۴۹ به استفاده کلود بورده از این اصطلاح اشاره کرده است. اما ژوزف لاو معتقد است ریشه این واژه را باید در اصطلاح موقعیت سوم (به اسپانیایی: Dritte-position)‏ جست. کلمه‌ای که خوان پرون آن را در ۱۹۴۹ به کار برد. ژوزف لاو کاربرد عام جهان سوم را نیز به مربوط به دوران پس از کنفرانس باندونگ ۱۹۵۵ می‌داند.

کاربرد امروزین این واژه به آلفرد ساووی جمعیت نگار و تاریخ دان فرانسوی نسبت داده می‌شود که در ۱۴ اوت ۱۹۵۲ در مقاله‌ای در مجله ابزرواتور از این واژه برای نامگذاری کشورهای توسعه‌نیافته و درحال توسعه‌ای که خارج از دو بلوک قدرت قرار داشتند، استفاده کرد .در محافل آکادمیک بیشتر از اصطلاحات کشورهای جنوب، در حال توسعه و توسعه نیافته در اشاره به کشورهای جهان سوم استفاده می‌شود.


ادامه نوشته

شاخص توسعهٔ انسانی Human Development Index

یکی از جذاب ترین و پرمعناترین گزارش های سازمان ملل، گزارش شاخص توسعه انسانی است که از سال ۱۹۹۰ تاکنون هر ساله ارائه می شود. جایگاه ایران از سال ۱۹۹۰ تاکنون همواره با فراز و فرودهایی همراه بوده است و نتوانسته جایگاه مناسبی را پیدا کند. امید به زندگی، کیفیت زندگی، تسهیلات آموزشی، سطح خرید، مسائل مربوط به سلامت، خط فقر و... عواملی است که باید بهبود پیدا یابد تا در شاخص توسعه انسانی تغییر مثبتی ایجاد شود، مسلما بدون برنامه هایی جامع دستیابی به این موارد امکان پذیر نیست. شاخص توسعه انسانی به تنهایی گویای وضعیت مردم یک کشور خواهد بود و هر تغییر مثبت و یا منفی در آن نشان از حرکت رو به جلو و یا به عقب کشور خواهد بود.

چند سالی است که تئوریسین های اقتصادی، "انسان" را مبدا توسعه معرفی می کنند و نظریه های نوین رشد متکی بر انسان هاست، به این معنا که سرمایه گذاری روی انسان را معتبرترین شرط حرکت به سمت توسعه بهینه اقتصادی می دانند. جوامعی که بر تشکیل سرمایه انسانی تاکید کرده اند از نظر رشد اقتصادی، اشتغال، کاهش فقر و توزیع عادلانه درآمد عملکرد بهتری داشته اند.

در نظریات اقتصاددانان کلاسیک، انسان تنها به عنوان یکی از نهاده های تولید در چرخه تولید کالاها و خدمات مورد توجه بوده است و اقتصاددانان مدتها بر این عقیده اصرار داشتند که عناصر تشکیل دهنده ثروت یک کشور صرفا سرمایه های فیزیکی است، حتی در الگوهای رشد اقتصادی دهه ۱۹۵۰، رشد اقتصادی تنها به میزان سرمایه و نیروی کار موجود در اقتصاد ربط داده شده و متغیرهای غیراقتصادی مانند کیفیت سرمایه انسانی و سلامت نیروی کار در آنها نادیده گرفته شده است، اما مباحث جدید مدیریتی در موضوع "منابع انسانی" و راه کارهای ارزیابی این منابع در دهه های اخیر جایگاه واهمیت ویژه ای یافته است که از یک طرف جزو منابع لایزال تلقی می شوند و از طرف دیگر کم توجهی به آن کلیه منابع دیگر را تحت تاثیر قرار خواهد داد. دیگر درآمد سرانه کشورها ملاک خوبی برای سازمان های بین المللی نیست تا با تکیه بر آن وضعیت اقتصادی کشورهای مختلف را بررسی کنند.

   شاخص توسعهٔ انسانی ( Human Development Index بصورت خلاصه شده: HDI)، شاخصی ترکیبی است برای سنجیدن موفقیت در هر کشور، در سه معیار پایه از توسعه انسانی: زندگی طولانی و سالم، دسترسی به دانش و معرفت و سطح زندگی مناسب.


   
ادامه نوشته

پیدایش و طبقه بندی خاک

فاکتور مهم موثر در ايجاد هر اکوسيستمي، طبيعت خاکهاي آن است. خاک ها براي بيشتر گونه هاي زندگي که بر روي سياره زمين رشد مي کنند، حياتي هستند. به عنوان مثال خاک ها براي گياهان ريشه دار که پايه زنجيره غذايي هستند، مواد مغذي مورد نياز را فراهم ميکنند.

ترکيب خاک از آنچه که مردم فکر مي کنند بسيار پيچيده تر است. خاک فقط شامل ذرات ريز کانيايي يا ذرات آلوده (Dirt) نيست. يک خاک واقعي داراي آب، هوا و مواد آلي نيز ميباشد. تشکيل يک خاک متاثر از مواد آلي، آب و هوا، توپوگرافي، مواد سنگ مادر و زمان است.

افزايش سريع دانش مربوط به خاک در قرن نوزدهم، ضرورت ارائه تعريف جامع و کاملتری از خاک را که در برگيرنده همه آن اطلاعات باشد، ايجاب نمود. در نتيجه در حدود سال 1870 ميلادی داکوچايف (Dokuchaev) در شوروی ديدگاه جديد و انقلابی خود را نسبت به خاک ارائه نمود. وی درحين مسافرتهائی که به اطراف می نمود به خاکهای متفاوت و متعددی برخورد نمود که در ميان آنها خاکهای مشابه دارای شرايط يکسانی بوده و اين تشابه پيوسته تکرار می‌گرديد.

داکوچايف مشاهده نمود که هر خاکی دارای مرفولژی ويژه‌ای است که نتيجه ترکيب بخصوصی از مواد اوليه، اقليم، موجودات زنده (گياهی و جانوری) و زمان می باشد. بدين ترتيب خاک حاصل تحّول بوده و در طول زمان تغيير می نمايد، لذا در تعريف خاک خصوصيت تحوّل پذيری و تغيير پذيری نيز گنجانده شد:

«خاک نتيجه اثرات عوامل ژنتيکی و محيطی نظير اقليم (اثرات درجه حرارت و رطوبت)، ماکرو - و ميکروارگانيسم ها و توپوگرافی در طول زمان بر روی مواد معدنی ناپيوسته قشر سطحی پوسته زمين است. بدين سبب خاک از لحاظ بسياری از خصوصيات فيزيکی، شيميائی و بيولوژيکی با موادی که از آن ناشی گرديده است متفاوت می باشد.» 

ادامه نوشته